Actieradius is niet het probleem, efficiëntie wel
EV's zijn grofweg drie keer efficiënter dan brandstofauto's, maar het gesprek gaat al dertien jaar over actieradius. Het echte verschil zit in het verbruik per kilometer, en dat blijft onzichtbaar omdat een simpel energielabel voor EV's ontbreekt.
Actieradius is niet het probleem. Elektrisch is niet automatisch zuinig.
EV’s zijn grofweg drie keer efficiënter dan brandstofauto’s. In gesprekken hoor je dat zelden terug. Het gaat vrijwel altijd over actieradius, al 13 jaar lang.
Deze week vertelde een kennis dat hij met zijn EV Amsterdam - Maastricht Airport niet eens retour haalde. Onderweg stond hij bijna veertig minuten te laden bij Fastned. Het ging om een Volvo uit 2024, met een accu van circa 80 kWh: geen instapmodel.
Mijn eerste reactie was verbazing. Niet omdat hij moest laden, maar omdat dit in normaal gebruik geen structureel probleem zou moeten zijn. Hooguit kort bijladen. Zelfs nu het even koud is.
Na wat doorvragen bleek het antwoord ongemakkelijk eenvoudig. Niet “EV’s vallen tegen”, maar: deze EV is inefficiënt. Geen oordeel, wel een constatering. Vorm, gewicht en aandrijflijn doen ertoe. Veel meer dan accucapaciteit suggereert.
Op de snelweg wint luchtweerstand altijd. Een hoge, brede auto met veel frontaal oppervlak betaalt per kilometer een meerprijs. Een grotere batterij maskeert dat tijdelijk, maar lost het niet op. Je compenseert een structureel nadeel met extra massa.
En toen gebeurde iets interessants. De conclusie was: “De volgende wordt een hybride.” Niet: welke EV haalt het wel? Terwijl dat de oplossing is. Minder stroomverbruik betekent minder laden en kortere stops, en lagere kosten.
Als ik efficiëntie benoem en Tesla als referentie gebruik, verschuift het gesprek direct. Elon Musk. Het uiterlijk. Het ontbreken van een dashboard. Wat ik vrijwel nooit hoor: ik wil een auto die aantoonbaar minder kWh per 100 km gebruikt en structureel meer kilometers haalt, ook in de winter.
Dat is overigens geen onwil. Efficientie is abstract en nauwelijks zichtbaar. Mensen kiezen op wat ze kunnen zien en voelen. Imago wint het van fysica.
Efficientie is de onzichtbare variabele
“Maar we hebben toch WLTP?” Dat is precies het probleem. WLTP toont maximaal bereik onder ideale omstandigheden. Het zegt weinig over structurele efficiëntie bij normaal gebruik. Zo ontstaat een vals referentiekader. Grote accu’s lijken aantrekkelijk, terwijl het energieverbruik per kilometer hoog blijft. Efficientie verdwijnt achter batterijgrootte.
In voeding lossen we dat op met de Nutri-Score: niet perfect, wel richtinggevend. Bij EV’s ontbreekt zo’n kader, terwijl sommige modellen met dezelfde accu bijna twee keer zo ver komen. Wat ontbreekt is een simpele score op energie-intensiteit per kilometer. Niet EV versus verbrandingsmotor, die discussie is al beslist, maar onderscheid binnen elektrisch rijden zelf.
Gebruik jij de Nutri-Score bij boodschappen? En zou zo’n efficiëntielabel jou helpen bij het kiezen van een EV?