AI bepaalt morgen, politiek kijkt naar gisteren
Geen technologische revolutie kende zo'n snelle adoptie als AI, en in de juridische sector loopt al bijna twee derde van de junior-taken risico. Toch leggen verkiezingsprogramma's de nadruk op arbeidsvormen van gisteren, terwijl de arbeidsmarkt van vandaag al verandert.
Het gebruik van LLM’s en GPT’s is pas een paar jaar publiek beschikbaar. Toch zijn de effecten nu al zichtbaar. In de juridische sector loopt volgens onderzoek bijna twee derde van de typische junior-taken risico om door AI te worden overgenomen. Contractanalyse, jurisprudentieonderzoek en standaarddocumentatie verschuiven steeds sneller naar systemen. Internationale voorbeelden van “AI native legal businesses”, zoals Eudia Counsel in de VS en Garfield AI of LegalMike in Nederland, laten zien dat dit geen verre toekomst is, maar realiteit in opbouw.
Natuurlijk is legal niet representatief voor alle sectoren, maar in een recent project werd ik geconfronteerd met deze feiten. Dat was zelfs voor mij verrassend, hoewel ik als geen ander gewend ben aan verandering.
Ik heb sinds de jaren tachtig meerdere technologische revoluties meegemaakt: netwerken, internet en cloud. Geen van die revoluties kende zo’n snelle adoptie als AI nu. Waar het internet tien jaar nodig had om 60% adoptie te bereiken, gebruikte in 2024 al 39% van de Amerikanen maandelijks AI-tools. Pc’s en internet zaten na twee jaar nog rond de 20%. Nederland loopt wel achter: 66% van de werknemers gebruikt AI, tegen meer dan 80% in landen als Spanje en Zwitserland.
Toch leggen verkiezingsprogramma’s voor 2025 de nadruk op traditionele arbeidsvormen, zoals het stimuleren van meer vaste contracten en het terugdringen van zzp-constructies. Dat zijn problemen van gisteren, terwijl de arbeidsmarkt van vandaag al verandert door AI. Juniors in de legal sector merken het nu al. Het is naïef te denken dat dit beperkt blijft tot één beroepsgroep of sector. De verschuiving raakt breed en snel.
AI is voor jongeren al volledig normaal. Zij gebruiken AI-tools om te leren, te werken en te creëren. Smartphones zitten vol met slimme functies, en binnenkort is Apple Intelligence ook in Nederland beschikbaar. AI verwerkt e-mails, vertaalt teksten en genereert samenvattingen of afbeeldingen direct op het toestel. AI is geen toekomstmuziek, het is dagelijkse realiteit.
Visie is als de olifant die het uitzicht belemmert. (Mark Rutte)
Daar zit de pijn. Politiek en bestuur reageren alsof ze alle tijd hebben. De discussie blijft beperkt tot ethiek, innovatie en regulering. Scenario’s voor de komende jaren ontbreken. Wat betekent AI voor werk, voor herverdeling, voor opleidingen? Wat gebeurt er als hele functielagen verdwijnen? Dit zijn geen academische vragen, maar kwesties die nu al zichtbaar worden.
Mijn observatie is helder: de politiek kijkt naar gisteren, terwijl morgen zich al ontvouwt. De snelheid van AI-adoptie vraagt om vooruitzien, niet om achteruit kijken.
Hoe kan het dat bestuurders en partijen blijven hangen in het verleden, terwijl de samenleving al wordt herschikt door technologie?